Jak to jest mieć dwa mózgi, czyli operacja rozdzielenia mózgu

Nasz mózg składa się z dwóch półkul. Lewa półkula odpowiada za prawą stronę naszego ciała, a prawa półkula za lewą. Obie oczywiście mają różnią się pewnymi funkcjami. Półkule połączone są zbitkiem nerwów zwanych spoiwem wielkim mózgu (corpus callosum). Co ciekawe corpus callosum może zostać rozdzielone. Operacja mająca to na celu to kalozotomia i wykonywana jest jako ostatnia deska ratunku w wypadku zaawansowanej epilepsji, gdy ataki zagrażają życiu pacjenta.Kalozotomia prowadzi to niezwykle ciekawego, oraz w opinii autora przerażającego powikłania – zespołu rozdwojonego mózgu (ang. split-brain).

Z racji na brak komunikacji pomiędzy, w pełnie sprawnymi, półkulami pacjent znajduje się w sytuacji w której właściwie posiada dwa mózgi.Pacjenci po powrocie do domu zgłaszali sytuacje gdzie próbując się ubrać, jedna ręka podciągała spodnie podczas gdy druga z nią walczyła. Połówki mogły nie zgadzać się co do wyboru jedzenia, a nawet okazywać inne nastawienie do swojej żony – gdy jedna ręka próbowała ją przytulić, druga zachowywała się w stosunku do niej agresywnie.Oczywiście zainteresowało to naukowców. Przeprowadzone były eksperymenty. Przykładowym było posadzenie pacjenta przy biurku i wyświetlanie na dwóch ekranach znajdujących się na skrajach pola widzenia (nasz obraz generowany jest na podstawie dwóch obrazów, fragment skrajnie po lewej nie jest widziany przez prawe oko). Po wyświetleniu instrukcji „Podnieś kostkę Rubika” na lewym ekranie (przetwarzanym przez prawą półkulę), pacjent pytany był o instrukcję.

Odpowiadał, że nie widział nic. Obszary mowy bowiem znajdują się w lewej półkuli. Jednocześnie prawą ręką podnosił kostkę. Gdy prawa półkula została poproszona o podanie kostki do prawej ręki (do lewej półkuli), został zapytany: skąd ma kostkę w ręce? Bez wahania odpowiadał: „Przyniosłem ją z domu”. Spowodowane jest to tym, że mózg w skrajnie nielogicznych dla niego sytuacjach tworzy historię pomagającą utrzymać pewną ciągłość. Podobnie gdy zasłaniane było prawe oko (lewa półkula) pacjent twierdził, że nic nie widzi mimo to, będąc bez problemu w stanie odbić lecącą w jego stronę gumową piłkę (lewą ręką). Wymieniona wcześniej sytuacja z żoną może być wytłumaczona tym, że obszar odpowiedzialny za rozpoznawanie twarzy ulokowany jest w tylko jednej połowie. Jest to dedukcja autora ciekawostki, który nie jest w żadnym wypadku neurobiologiem.

Pacjenci potrafili obiema rękami bez problemu rysować dwa różne obrazki, a zapytani o podniesienie kolorowego klocka który najbardziej im się podoba, podnosili różne każdą ręką.Syndrom rozdzielonego mózgu będący rzadkim i przerażającym zjawiskiem, gdzie samochód będący naszym ciałem kierowany jest przez dwóch kierowców oddzielonych ścianą. Czy my nie mając tej ściany mamy również dwóch kierowców tylko, że z możliwością komunikacji? Jakie światło ta niezwykła przypadłość rzuca na do tej pory nierozwiązane pytanie „Czym jest świadomość?”. „Skoro jest nas dwóch, to którym jestem ja?”. Na te pytania nie mam odpowiedzi, ale uspokaja mnie myśl, że nie będę nad nimi dziś zastanawiać się sam.

Źródła:

https://www.nature.com/news/the-split-brain-a-tale-of-two-halves-1.10213

https://en.wikipedia.org/wiki/Split-brain

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kalozotomia